Finans

Bütçe Nabzı

Gelir, gider ve borçlarınıza göre bütçe sağlığınızı ve risk seviyenizi görün.

Aylık bütçe bilgileri

Serbest nakit12.000,00Orta risk — Borç oranı izlenmeli; birikim oranını %15 üstüne taşımaya çalışın.
Gider oranı%45,0
Borç oranı%15,0
Birikim oranı%10,0

Nasıl yorumlanır?

Borç oranı %35'i geçtiğinde ya da serbest nakit negatif olduğunda risk seviyesi "yüksek" olarak işaretlenir.

Bütçe Nabzı nedir?

Bütçe Nabzı, aylık gelir, gider, borç ve birikiminizi tek bir tabloda toplayıp bütçenizin nerede zorlandığını gösterir. Tek tek bakıldığında her kalem makul görünebilir; sorun genellikle oranlarda ortaya çıkar. Araç üç oranı yan yana koyar ve ay sonunda elinizde ne kalacağını serbest nakit olarak yazar.

Nasıl hesaplanır?

Serbest nakit, gelirden gider/borç/birikimin çıkarılmasıyla bulunur. Gider, borç ve birikimin gelire oranları ayrı ayrı hesaplanır; borç oranı %35'i geçtiğinde veya serbest nakit negatif olduğunda risk seviyesi "yüksek" olarak işaretlenir. Ara bir basamak daha vardır: borç oranı %20 üzerindeyse ya da birikim oranı %15 altındaysa seviye "orta" olur. Bu eşikler yaygın bütçe pratiğinden gelen pratik referanslardır; yasal ya da bankacılık kaynaklı bir sınır değildir ve kişisel durumunuza göre rahatlıkla farklılaşabilir. Aracın gördüğü tek şey sizin girdiğiniz dört sayıdır — düzensiz gelir, yılda bir gelen büyük giderler (vergi, sigorta, okul taksiti) ve mevsimsel dalgalanma tabloya girmez, bu yüzden tek bir ayın fotoğrafı yıl geneli için yanıltıcı olabilir. Birikimin gelirden düşülmesi de bilinçli bir tercihtir: birikim burada bir gider gibi ele alınır, böylece "kendine önce öde" yaklaşımı serbest nakde yansır. Serbest nakit eksiye düşebilir; bu, o ay planladığınız kadar ayıramayacağınız anlamına gelir.

Bütçe nabzı adım adım nasıl okunur?

  1. Aylık net gelirinizi girinEline geçen tutarı yazın. Geliriniz aydan aya değişiyorsa son birkaç ayın ortalaması, en iyi aya bakmaktan daha gerçekçi bir tablo verir.
  2. Sabit giderleri eksiksiz toplayınKira, faturalar, market, ulaşım, abonelikler — her ay tekrarlayan ne varsa. Yılda bir çıkan büyük kalemleri on ikiye bölüp eklemek, o ay gelen sürprizi baştan görünür kılar.
  3. Borç ödemelerini ayrı yazınKredi taksitleri ve düzenli kart taksitleri bu alana girer. Ayrı tutulmasının sebebi, borç oranının risk seviyesini doğrudan belirlemesidir.
  4. Birikimi hedefiniz kadar girinBuraya artan parayı değil, ayırmayı planladığınız tutarı yazın. Böylece serbest nakit "birikimden sonra kalan" olur ve birikim kalıntıya bırakılmaz.
  5. Üç orana birlikte bakınTek bir oran tabloyu anlatmaz. Borç oranı düşük ama birikim oranı da düşükse sorun borçlanma değil, önceliklendirmedir; hangi kalemin baskı yaptığını üç çubuğu yan yana okuyarak görürsünüz.

Örnek hesaplamalar

Aylık gelir 58.000 TL; sabit gider 26.100 TL, borç ödemesi 8.700 TL, birikim 5.800 TL

Borç oranı eşiğin altında ama birikim oranı hedefin altında kaldığı için araç riski orta olarak işaretler. Serbest nakit, gelirden üç kalemin de düşülmesiyle kalan tutardır.

Gider oranı
%45
Borç oranı
%15
Birikim oranı
%10
Serbest nakit
17.400,00 TL
Risk seviyesi
Orta risk

Aynı gelir, borç ödemesi 20.880 TL'ye çıkarsa — eşiğin üstü

Gelir, gider ve birikim aynı kaldığı hâlde yalnız borç ödemesinin büyümesi risk seviyesini yükseğe taşır: borç oranı eşiği aştığı anda serbest nakit hâlâ artıda olsa bile uyarı devreye girer. Eşiğin nerede olduğunu gösteren örnek budur.

Gider oranı
%45
Borç oranı
%36
Birikim oranı
%10
Serbest nakit
5.220,00 TL
Risk seviyesi
Yüksek risk

Sık sorulan sorular

Risk seviyesi nasıl belirleniyor?

Borç oranı %35 üzerindeyse veya serbest nakit eksideyse risk "yüksek"; borç oranı %20 üzerinde ya da birikim oranı %15 altındaysa "orta", aksi halde "düşük" olarak gösterilir.

Düzensiz gelirlerde bu araç nasıl kullanılır?

Ortalama aylık gelirinizi (son birkaç ayın ortalaması) girerek daha gerçekçi bir sonuç elde edebilirsiniz.

Birikim oranını nasıl artırabilirim?

Aracın önerisi genellikle giderleri gözden geçirmek ve birikim oranını kademeli olarak %15 üzerine taşımaktır; bu, acil durum fonu oluşturmaya yardımcı olur.