Ortalama Maliyet Hesaplama
Farklı fiyatlardan yapılan alımların ağırlıklı ortalama maliyetini bulun.
Alım kalemleri
2 alımdan 2 tanesi hesaba katıldı
Nasıl kullanılır?
Farklı zamanlarda farklı fiyattan yaptığınız alımların (hisse, döviz, ürün vb.) ağırlıklı ortalama maliyetini hesaplar.
Ortalama Maliyet Hesaplama nedir?
Ortalama maliyet hesaplama aracı, aynı ürünü farklı zamanlarda farklı fiyatlardan aldığınızda gerçek birim maliyetinizi bulur. Kademeli alım yapan herkesin er geç sorduğu soru şudur: "ben bu ürünü ortalama kaça aldım?" Cevap fiyatların düz ortalaması değildir, çünkü her alımın ağırlığı miktarı kadardır — 250 lotluk bir alım, 50 lotluk bir alımdan beş kat daha belirleyicidir.
Nasıl hesaplanır?
Her alım için miktar ve birim fiyat girilir; toplam maliyet (miktar × fiyat toplamı) toplam miktara bölünerek ağırlıklı ortalama maliyet bulunur. Bu, basit ortalamadan farklı olarak büyük miktarlı alımlara daha fazla ağırlık verir — üç fiyatın düz ortalamasını almak, en çok aldığınız fiyatı en az aldığınızla eşit saymak olurdu. Araç yalnızca alım tarafını bilir: satışlarınızı, komisyonları ve varsa temettü/faiz gelirlerini görmez, bu yüzden çıkan değer maliyetinizdir, kâr-zararınız değil. Elenen satır davranışı da önemlidir — hiç dokunulmamış boş satır sessizce atlanır, ama miktarı ya da fiyatı geçersiz olan bir satır hesaba katılmaz ve araç kaç alımın kullanıldığını açıkça yazar. Bir satırın düşmesi hem toplam miktarı hem ortalamayı değiştirdiği için, sonucu okumadan önce bu uyarıya bakmak gerekir.
Ağırlıklı ortalama maliyet adım adım nasıl bulunur?
- Her alımı ayrı satıra girinAynı üründen farklı tarihlerde ve fiyatlardan yaptığınız her alım kendi satırında olmalı. Alımları birleştirip ortalama bir fiyat yazmak, aracın yaptığı işi elle ve yanlış yapmak olur.
- Miktar ile fiyatın birimini eşleştirinMiktar lot ise fiyat da lot başına, gram ise gram başına olmalı. Karışık birim en sık yapılan ve fark edilmesi en zor hatadır.
- Komisyonu maliyete katmak isterseniz fiyata ekleyinAraç ayrı bir masraf alanı sunmaz. Aracı kurum komisyonunu birim fiyata yedirerek girerseniz ortalama maliyetiniz gerçeğe daha yakın çıkar.
- Hesaba katılan alım sayısını kontrol edinGirdiğiniz satır sayısıyla hesaba giren sayı aynı değilse bir alanda eksik ya da geçersiz bir değer var demektir.
- Sonucu güncel fiyatla karşılaştırınOrtalama maliyet tek başına kâr ya da zarar göstermez. Bulduğunuz değeri kâr/zarar aracına alış fiyatı olarak girip güncel fiyatla karşılaştırabilirsiniz.
Örnek hesaplamalar
Üç kademede hisse alımı: 150 lot × 42,80 TL, 100 lot × 51,30 TL, 250 lot × 38,90 TL
En büyük alım en düşük fiyattan yapıldığı için ağırlıklı ortalama, üç fiyatın basit ortalamasının altında kalır. Ağırlıklı ortalamanın anlamı tam olarak budur: her fiyat, alınan miktar kadar etkilidir.
- Toplam miktar
- 500,00
- Toplam tutar
- 21.275,00 TL
- Ağırlıklı ortalama maliyet
- 42,55 TL
Aynı üç alım, ikincisinin fiyatı girilmemişse
Fiyatı eksik satır hesaba katılmaz ve araç bunu sessizce geçmez, kaç alımın kullanıldığını açıkça yazar. Eksik satırın düşmesi ortalamayı da toplam miktarı da değiştirdiği için bu uyarıyı okumadan sonuca güvenilmemeli.
- Hesaba katılan alım
- 2 alım
- Hesaba katılmayan alım
- 1 alım — fiyatı girilmemiş
- Toplam miktar
- 400,00
- Toplam tutar
- 16.145,00 TL
- Ağırlıklı ortalama maliyet
- 40,36 TL
Sık sorulan sorular
Kaç alım kalemi ekleyebilirim?
Sınır yoktur; "Alım ekle" butonuyla istediğiniz kadar satır ekleyip her birinin miktar ve fiyatını girebilirsiniz.
Satış işlemlerini de bu araca ekleyebilir miyim?
Hayır, bu araç yalnızca alımların ortalama maliyetini hesaplar; satışları ayrı takip etmeniz gerekir.
Ortalama maliyet neden yatırımcılar için önemli?
Ortalama maliyeti bilmek, mevcut piyasa fiyatına göre kârda mı zararda mı olduğunuzu anlamanızı ve maliyet düşürme (ör. "averaj yapma") kararlarını değerlendirmenizi sağlar.