Tansiyon Değerlendirme
Yaş, biyolojik cinsiyet ve gebelik durumuna göre tansiyon ölçümünüzü değerlendirin; nabız basıncı ve ortalama arter basıncını görün.
Tansiyon ölçümünüz
Yetişkin kadın ve erkeklerde aynı ofis/poliklinik sınıflandırması kullanılır. 18 yaş altı kişilerde yaşa özgü kurallar, gebelik ve doğum sonrası ilk 6 haftada ise ayrı güvenlik eşikleri uygulanır. Tek ölçüm tanı değildir.
Bu sonuç ne anlama geliyor?
“Artmış kan basıncı” bir hastalık tanısı değildir; hipertansiyon da değildir. Türk Hipertansiyon Uzlaşı Raporu 2025’te 120–139/80–89 mmHg aralığı izlenen aralık olarak tanımlanır: burada önerilen şey tedavi değil, düzenli takip ve yaşam tarzının gözden geçirilmesidir.
Kılavuzlar tam bu aralıkta ayrışıyor. Avrupa Hipertansiyon Derneği’nin 2023 kılavuzunda aynı değerler “normal” ya da “yüksek normal” sayılır; uzlaşı raporu ise Avrupa Kardiyoloji Derneği’nin 2024’te kullandığı “artmış kan basıncı” adlandırmasını benimsemiştir. Ölçtüğünüz sayı değişmiyor — yalnızca hangi kılavuzun nasıl adlandırdığı değişiyor.
Tek bir ölçüm tanı koydurmaz.
Kaynak: Türk Hipertansiyon Uzlaşı Raporu 2025, Tablo 1 — “Standart poliklinik kan basıncı düzeylerine göre kan basıncı sınıflandırması” (Turk Kardiyol Dern Ars 2026;54(3):207–226).
ℹ️ “Artmış kan basıncı” bir kılavuz sınıflandırmasıdır; hipertansiyon tanısı anlamına gelmez. Hangi eksenin artmış olduğu sonuç kartında ayrıca belirtilir.
📅 Bu hesaplama 2025 (Türk Hipertansiyon Uzlaşı Raporu) verilerine göre yapılmıştır. Son güncelleme: 31 Temmuz 2026
Kaynak: Yetişkin ofis sınıflandırması: Türk Hipertansiyon Uzlaşı Raporu 2025. Düşük tansiyon referansı: American Heart Association ve NHLBI. Gebelik ve doğum sonrası: ACOG ile AHA 2025. Pediatrik değerlendirme: American Academy of Pediatrics 2017 çocuk ve ergen hipertansiyon kılavuzu.
⚕️ Bu araç genel bilgi amaçlıdır; tanı koymaz ve tedavi kararı yerine geçmez. Sonuçlarınızı hekiminizle değerlendirin.
Tek bir ölçüm tanı değildir; hipertansiyon tanısı tekrarlı ölçümlerle doğrulanır. Bu araç yaş, biyolojik cinsiyet ve gebelik durumuna göre uygun değerlendirme dalını seçer; çocuklarda persentil değerlendirmesi ve gebelikte kadın doğum takibi klinik değerlendirmenin yerini tutmaz.
Yetişkin ofis/poliklinik tansiyon kategorileri (Türk Hipertansiyon Uzlaşı Raporu 2025)
Aşağıdaki tablo yalnızca gebe olmayan 18 yaş ve üzerindeki yetişkinlerin ofis/poliklinik ölçümleri içindir. Araç; çocuk, ergen, gebelik ve doğum sonrası profillerde ayrı değerlendirme kuralları uygular.
- Normal: <120 sistolik ve <80 diastolik
- Artmış kan basıncı: 120-139 sistolik veya 80-89 diastolik
- Evre 1 hipertansiyon: 140-159 sistolik veya 90-99 diastolik
- Evre 2 hipertansiyon: ≥160 sistolik veya ≥100 diastolik
Sistolik veya diastolik değerden hangisi daha yüksek kategoriye giriyorsa sonuç o kategoriye göre belirlenir. Normal kategori için her iki değerin de normal sınırlar içinde olması gerekir. “Artmış kan basıncı” kategorisi hipertansiyon değildir. Tek bir yüksek ölçüm hipertansiyon tanısı koydurmaz.
Yetişkinlerde büyük tansiyonun 90 mmHg veya küçük tansiyonun 60 mmHg altında olması ayrı bir düşük tansiyon bulgusu olarak gösterilir. Bir değer düşükken diğer değer artmış ya da yüksekse iki bulgu birlikte korunur; sonuç yalnızca “normal” ya da “düşük” olarak özetlenmez.
AHA hasta yönlendirmesinde 180/120 mmHg değerlerinden yüksek bir ölçümde en az bir dakika beklenip doğru teknikle tekrar ölçüm yapılır. Göğüs ağrısı, ciddi nefes darlığı, ani görme veya konuşma bozukluğu gibi belirtiler ise tansiyon sayısından bağımsız olarak acil değerlendirme gerektirebilir.
İlgili mevzuat ve kaynaklar
Hesaplamada kullanılan mevzuat, resmî kurum açıklamaları ve bilimsel referanslardır. Kurumların kişiye özel kararı ve sözleşme hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.
- Türk Hipertansiyon Uzlaşı Raporu 2025Yetişkin ofis ölçümü sınıflandırması ve ev ölçümü değerlendirme çerçevesiTürk Kardiyoloji Derneği ve uzlaşı paydaşları
- When To Call 911 About High Blood Pressure180/120 üzerindeki ölçümün tekrarı ile belirtiye bağlı acil yönlendirmeAmerican Heart Association
Tansiyon Değerlendirme nedir?
Tansiyon değerlendirme aracı; yaş, biyolojik cinsiyet ve kadınlarda gebelik ya da doğum sonrası durumunu dikkate alarak girilen büyük ve küçük tansiyon ölçümü için uygun değerlendirme çerçevesini seçer. Yetişkinlerde Türk Hipertansiyon Uzlaşı Raporu 2025 ofis/poliklinik sınıflandırmasını, 13–17 yaşta ergen eşiklerini, 1–12 yaşta persentil değerlendirmesi gerekliliğini ve gebelikte ayrı güvenlik eşiklerini uygular. Ayrıca nabız basıncı ve ortalama arter basıncı (MAP) hesaplanır.
Nasıl hesaplanır?
Önce yaş, biyolojik cinsiyet ve gebelik durumu belirlenir. Gebe olmayan 18 yaş ve üzerindeki yetişkinlerde sistolik ve diastolik değerlerden daha yüksek kategoriye giren eksen esas alınır. 13–17 yaşta ergen eşikleri kullanılır; 1–12 yaşta yaş, biyolojik cinsiyet ve boya göre klinik persentil tablosu gerektiğinden kesin kategori üretilmez. Gebelikte ve doğum sonrası ilk 6 haftada 140/90 ve 160/110 mmHg güvenlik eşikleri ayrı değerlendirilir. Yetişkinlerde sistolik 90 veya diastolik 60 mmHg altındaki değerler ayrı düşük tansiyon bulgusu olarak gösterilir. Nabız basıncı sistolik − diastolik, MAP ise diastolik + (sistolik − diastolik) ÷ 3 formülüyle hesaplanır.
Örnek hesaplamalar
90/70 mmHg — yetişkin
- Kategori
- Normal
- Nabız basıncı
- 20 mmHg
85/70 mmHg — yetişkin
- Değerlendirme
- Büyük tansiyon düşük aralıkta
- Not
- Tek ölçüm tek başına tanı değildir
90/80 mmHg — yetişkin
- Değerlendirme
- Küçük tansiyon artmış
- Tanı
- Hipertansiyon değil
140/90 mmHg — gebelik
- Değerlendirme
- Gebelikte yüksek tansiyon
- Yönlendirme
- Aynı gün kadın doğum ekibiyle görüşün
Sık sorulan sorular
Kadın ve erkek için normal tansiyon sınırları farklı mı?
Gebe olmayan yetişkin kadın ve erkeklerde aynı ofis/poliklinik sınıflandırma eşikleri kullanılır. Cinsiyet seçimi çocuklarda persentil değerlendirmesi ve kadınlarda gebelik dalının belirlenmesi için gereklidir.
Gebelikte neden ayrı değerlendirme yapılıyor?
Gebelikte ve doğum sonrası ilk 6 haftada yüksek tansiyon, preeklampsi gibi gebeliğe özgü durumlarla ilişkili olabileceğinden ayrı güvenlik eşikleri ve belirti soruları uygulanır.
Çocuklarda neden doğrudan normal veya yüksek sonucu verilmiyor?
1–12 yaşta tansiyon yaş, biyolojik cinsiyet ve boya göre persentil tablolarıyla değerlendirilir. Bu nedenle araç kesin kategori yerine klinik persentil değerlendirmesi gerektiğini bildirir.
Düşük tansiyon hangi değerlerde gösterilir?
Yetişkinlerde büyük tansiyonun 90 mmHg veya küçük tansiyonun 60 mmHg altında olması ayrı düşük tansiyon bulgusu olarak gösterilir. Tek bir düşük ölçüm tek başına hastalık tanısı değildir; baş dönmesi, bayılma ve kişinin olağan değerleri önemlidir.
Tek ölçüm hipertansiyon tanısı için yeterli mi?
Hayır. Hipertansiyon tanısı farklı günlerde tekrarlanan poliklinik ölçümleri, ev ölçümleri veya ambulatuvar takip ile doğrulanır.
Nabız basıncı ve ortalama arter basıncı (MAP) ne anlatır?
Nabız basıncı sistolik ve diastolik değer arasındaki farktır. MAP ise bir kalp döngüsü boyunca oluşan yaklaşık ortalama basıncı gösteren tamamlayıcı bir metriktir.
Ölçümü nasıl doğru yapmalıyım?
En az 5 dakika dinlendikten sonra, sırt destekli otururken, kol kalp hizasında ve uygun manşonla ölçüm yapılmalıdır. Ölçümden hemen önce kafein, sigara ve yoğun egzersizden kaçınılmalıdır.
180/120 mmHg üzerinde çıkarsa ne yapmalıyım?
Göğüs ağrısı, ciddi nefes darlığı, ani görme veya konuşma bozukluğu varsa tansiyon değerinden bağımsız olarak hemen 112 aranmalıdır. Belirti yoksa en az bir dakika beklenip doğru teknikle tekrar ölçülmeli; tekrar ölçüm de 180/120 mmHg değerlerinden yüksekse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Bu araç tedavi ya da ilaç önerir mi?
Hayır. Araç yalnızca girilen ölçümü uygun kılavuz çerçevesinde sınıflandırır; tanı ve tedavi kararı hekime aittir.
⚕️ Bu sonuçlar genel formüllere dayanan yaklaşık tahminlerdir, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kişisel sağlık durumunuzla ilgili kararlar için bir hekime danışın.