İşten Ayrılma Alacakları Hesaplama
Kıdem, ihbar, izin ücreti ve işsizlik maaşını tek girdiyle hesaplayın; fesih türüne göre hangi alacağın doğduğunu görün.
Çalışma ve fesih bilgileri
Aylık ek menfaatler (opsiyonel — kıdem ve ihbarı yükseltir)
Kıdem ve ihbar tazminatı çıplak maaş üzerinden değil, giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır: süreklilik arz eden yol, yemek, ikramiye gibi menfaatler maaşa eklenir. Kullanılmayan izin ücreti ise çıplak ücretten hesaplanır — aşağıdaki tabloya bakın. Düzenli ödenmeyen, arızi ödemeleri girmeyin.
Fesih türü matrisi — hangi fesihte ne doğar?
İşten ayrılırken alacağınızı belirleyen tek şey kıdeminiz değil, sözleşmenin nasıl sona erdiğidir. Aynı kıdeme sahip iki kişi, fesih biçimine göre tamamen farklı tutarlar alır. Aşağıdaki tabloda seçtiğiniz fesih türü işaretlidir.
| Sona erme biçimi | Kıdem | İhbar | İzin ücreti | İşsizlik ödeneği |
|---|---|---|---|---|
| İşveren, ihbar (bildirim) önellerine uyarak feshettiİşveren feshettiği için kıdem tazminatı doğar (1475 md. 14). | ✓ Doğar | ✓ Doğar | ✓ Doğar | ✓ Doğar |
| İŞÇİ haklı nedenle derhal feshetti (istifa değil)İşçi haklı nedenle feshetse de kıdem tazminatına hak kazanır (1475 md. 14). | ✓ Doğar | ✕ Doğmaz | ✓ Doğar | ✓ Doğar |
| İşveren, sağlık sebepleri (25/I) veya zorlayıcı sebeplerle (25/III) feshettiİşveren feshi md. 25/II dışında olduğu için kıdem tazminatı doğar. | ✓ Doğar | ✕ Doğmaz | ✓ Doğar | ✓ Doğar |
| Belirli süreli sözleşme, süresinin dolmasıyla sona erdiBelirli süreli sözleşme kendiliğinden sona erdiği için kural olarak kıdem tazminatı doğmaz. (Zincirleme yenilenerek belirsiz süreliye dönüşmüşse durum değişir.) | ✕ Doğmaz | ✕ Doğmaz | ✓ Doğar | ✓ Doğar |
| İşyeri kapandı, el değiştirdi veya niteliği değiştiİşveren feshi niteliğinde olduğu için kıdem tazminatı doğar. | ✓ Doğar | ✓ Doğar | ✓ Doğar | ✓ Doğar |
| Özelleştirme nedeniyle işsiz kalındıİşveren feshi niteliğinde olduğu için kıdem tazminatı doğar. | ✓ Doğar | ✓ Doğar | ✓ Doğar | ✓ Doğar |
| İşveren, ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle çıkardı (md. 25/II)Ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle yapılan haklı fesihte kıdem tazminatı DOĞMAZ (1475 md. 14 açık istisnası). | ✕ Doğmaz | ✕ Doğmaz | ✓ Doğar | ✕ Doğmaz |
| İstifa (haklı bir nedene dayanmayan)Haklı bir nedene dayanmayan istifada kıdem tazminatı doğmaz. | ✕ Doğmaz | ✕ Tersi geçerli | ✓ Doğar | ✕ Doğmaz |
| İkale (karşılıklı anlaşma ile sona erme)İkale kanuni bir kıdem tazminatı hakkı doğurmaz; ödeme yapılacaksa ikale sözleşmesinde kararlaştırılır. Uygulamada "makul yarar" ölçütü aranır. | ~ Sözleşmeye bağlı | ~ Sözleşmeye bağlı | ✓ Doğar | ✕ Doğmaz |
| Muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılmaMuvazzaf askerlik nedeniyle işten ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanır (1475 md. 14). | ✓ Doğar | ✕ Doğmaz | ✓ Doğar | ✕ Doğmaz |
| Kadın işçinin evlilik nedeniyle ayrılması (1 yıl içinde)Kadın işçi, evlendiği tarihten itibaren BİR YIL İÇİNDE kendi isteğiyle ayrılırsa kıdem tazminatına hak kazanır (1475 md. 14). | ✓ Doğar | ✕ Doğmaz | ✓ Doğar | ✕ Doğmaz |
| İşçinin ölümüİşçinin ölümü hâlinde kıdem tazminatı kanuni mirasçılarına ödenir (1475 md. 14). | ✓ Doğar | ✕ Doğmaz | ✓ Doğar | ✕ Doğmaz |
| Emeklilik (yaşlılık aylığı bağlanması) nedeniyle ayrılmaEmeklilik (yaşlılık aylığı bağlanması) nedeniyle ayrılmada kıdem tazminatı doğar (1475 md. 14). | ✓ Doğar | ✕ Doğmaz | ✓ Doğar | ✕ Doğmaz |
Seçtiğiniz fesih: İşveren, ihbar (bildirim) önellerine uyarak feshetti
Kıdem: İşveren feshettiği için kıdem tazminatı doğar (1475 md. 14).
İhbar: İşveren bildirim (ihbar) sürelerine uyduysa ihbar tazminatı doğmaz — süre zaten kullandırılmıştır. Uymadıysa eksik süre kadar ihbar tazminatı ödenir.
İşsizlik ödeneği: 4447 md. 51/a (İş Kanunu md. 17)
Dikkat edilmesi gereken üç asimetri: (1) Kullanılmayan izin ücreti her hâlde ödenir — istifa etseniz bile (md. 59). (2) Askerlik, emeklilik ve kadın işçinin evlilik nedeniyle ayrılmasında kıdem tazminatı doğar ama işsizlik ödeneği doğmaz. (3) İşveren md. 25/II ile çıkardıysa kıdem de ihbar da işsizlik ödeneği de doğmaz — geriye yalnızca izin ücreti ve varsa ödenmemiş mesai kalır.
Hangi alacak hangi ücret tabanını kullanır?
Çok az bilinen bir ayrım: tüm alacaklar aynı ücret üzerinden hesaplanmaz. Kıdem ve ihbar tazminatında süreklilik arz eden yan haklar maaşa eklenir (giydirilmiş ücret); kullanılmayan izin ücreti ve fazla mesaide eklenmez (çıplak ücret). Bu yüzden aynı kişide kıdem tazminatı beklenenden yüksek, izin ücreti ise beklenenden düşük çıkar.
| Alacak | Ücret tabanı | Yasal dayanak |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatıSüreklilik arz eden yol, yemek, ikramiye, yakacak, giyecek, kira, servis gibi ek menfaatler brüt ücrete eklenerek hesaplanır. | Giydirilmiş brüt | 1475 sayılı Kanun md. 14 ("son ücret") + yerleşik Yargıtay uygulaması |
| İhbar tazminatıKıdem tazminatıyla aynı ücret tabanını kullanır; ek menfaatler dahildir. | Giydirilmiş brüt | 4857 sayılı Kanun md. 17 + yerleşik Yargıtay uygulaması |
| Kullanılmayan yıllık izin ücretimd. 57/2: "Bu ücretin hesabında 50 nci madde hükmü uygulanır." md. 50: "Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler ... ve sosyal yardımlar ... hesaba katılmaz." Yani yol ve yemek yardımı izin ücretine EKLENMEZ. | Çıplak brüt | 4857 sayılı Kanun md. 57/2 → md. 50 |
| Fazla mesai ücretiZam, "normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarı" üzerinden hesaplanır; primler ve sosyal yardımlar bu tabana girmez. | Çıplak brüt | 4857 sayılı Kanun md. 41 + md. 50 |
Giydirilmiş ücrete neler girer? Süreklilik arz etmesi şartıyla yol (servis) yardımı, yemek yardımı, düzenli ödenen ikramiye ve primler, yakacak, giyecek, kira, aydınlatma yardımı, işveren tarafından ödenen özel sağlık sigortası primi. Girmeyenler: arızi (bir defalık) ödemeler, fazla mesai ücreti, harcırah gibi masraf karşılıkları.
İzin ücretindeki dayanak zinciri nettir: 4857 md. 57/2 “Bu ücretin hesabında 50 nci madde hükmü uygulanır” der; md. 50 ise “primler … ve sosyal yardımlar … hesaba katılmaz” der. Kıdem ve ihbarda ise kanun yalnızca “son ücret” dediği için bunun giydirilmiş ücret olduğu yerleşik Yargıtay uygulamasıyla belirlenmiştir.
📅 Bu hesaplamanın veri esası: Sabit (kanunla ve yerleşik içtihatla belirlenir). Son güncelleme: 26 Temmuz 2026
Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu md. 57/2 (mevzuat.gov.tr): "Bu ücretin hesabında 50 nci madde hükmü uygulanır." md. 50: "Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz." Kıdem ve ihbar tazminatında ise Yargıtay istikrarlı uygulaması gereği son GİYDİRİLMİŞ brüt ücret esas alınır; ikramiye, devamlılık arz eden prim, yakacak, giyecek, kira, aydınlatma, servis ve yemek yardımı gibi süreklilik gösteren ödemeler hesaba katılır.
Hangi alacaktan hangi kesinti yapılır?
Üç kalem üç farklı vergi rejimine tabidir; bu, en çok yanılınan konulardan biridir.
| Alacak | SGK primi | Gelir vergisi | Damga vergisi |
|---|---|---|---|
| Kıdem tazminatıGelir vergisinden istisnadır (GVK md. 25/7), damga vergisine tabidir. Tavanı AŞAN kısım ödenirse, aşan kısım istisna dışıdır ve gelir vergisine tabi olur. | Kesilmez | Kesilmez | Kesilir |
| İhbar tazminatıÇok az bilinir: ihbar tazminatı gelir vergisi istisnası kapsamında DEĞİLDİR, ücret gibi vergilendirilir. SGK primine ise tabi değildir (5510 md. 80/1-b). | Kesilmez | Kesilir | Kesilir |
| Kullanılmayan yıllık izin ücretiNormal ücret gibi vergilendirilir. 5510 md. 80/1-b'deki istisna listesinde YER ALMADIĞI için SGK ve işsizlik sigortası primine de tabidir (prime esas kazanç üst sınırına kadar). | Kesilir | Kesilir | Kesilir |
Yasal dayanak: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu madde 25/7 (kıdem tazminatı istisnası); 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu (1) sayılı tablo IV/1-b; 5510 sayılı Kanun madde 80 birinci fıkra (b) ve (c) bentleri (prime esas kazanç istisnaları).
Nasıl yorumlanır?
- Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır (GVK md. 25/7) ama damga vergisine tabidir. Yani brüt tutardan yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir.
- İhbar tazminatı gelir vergisine TABİDİR — bu çok az bilinir. Kıdem tazminatıyla aynı muameleyi gördüğü sanılır ama istisna kapsamında değildir; ücret gibi vergilendirilir. SGK primine ise tabi değildir.
- Kullanılmayan izin ücretinden SGK primi de kesilir. 5510 md. 80/1-b'deki istisna listesinde kıdem ve ihbar tazminatı sayılmış, yıllık izin ücreti sayılmamıştır; md. 80/1-c ise listede olmayan tüm ödemelerin prime esas kazanca dahil olduğunu söyler. Bu yüzden izin ücreti normal ücret gibi kesintiye uğrar.
- Kıdem tazminatı tavanı yılda iki kez değişir (Ocak ve Temmuz), memur maaş katsayısına bağlıdır. 2026 2. Dönem (1 Temmuz - 31 Aralık 2026) döneminde ₺73.729,87/yıldır. Brüt maaşınız tavanın üzerindeyse hesap tavandan yapılır; işveren gönüllü olarak fazlasını öderse aşan kısım gelir vergisine tabi olur.
- İşsizlik ödeneği tazminat değildir. İŞKUR tarafından ödenir, işvereninizden almazsınız ve toplam alacağınıza dahil değildir. Fesihten sonraki 30 gün içinde başvurmanız gerekir.
- Bu hesap yaklaşıktır. Gelir vergisi gerçek bordroda kümülatif matraha eklenerek hesaplanır; yıl içinde daha önce ödenmiş vergiler dilimi yükseltmiş olabilir. Ayrıca kıdem tazminatı "giydirilmiş brüt ücret" (yol, yemek, ikramiye gibi düzenli yan haklar dahil) üzerinden hesaplanır — bu araç yalnızca çıplak brüt maaşı esas alır, gerçek tutarınız daha yüksek çıkabilir.
Varsayımlar ve kaynaklar
- Kıdem ve ihbar tazminatı: 1475 sayılı Kanun md. 14 ve 4857 sayılı Kanun md. 17 (ihbar süreleri tablosu).
- Kullanılmayan izin ücreti: 4857 md. 59 — sözleşme herhangi bir nedenle sona erdiğinde, son ücret üzerinden ödenir.
- İşsizlik ödeneği: 4447 sayılı Kanun md. 50 ve 51.
- Kesinti rejimi: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu madde 25/7 (kıdem tazminatı istisnası); 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu (1) sayılı tablo IV/1-b; 5510 sayılı Kanun madde 80 birinci fıkra (b) ve (c) bentleri (prime esas kazanç istisnaları).
- Kıdem tazminatı tavanı: 2026 2. Dönem (1 Temmuz - 31 Aralık 2026), ₺73.729,87. 1475 sayılı İş Kanunu madde 14 (yürürlükte bırakılan hüküm): kıdem tazminatının yıllık tutarı, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez.
- Gelir vergisi, her kalem için o kalemin kendi matrahı üzerinden ve en düşük dilimden hesaplanır. Gerçek bordroda kümülatif matrah dikkate alınır; bu nedenle sonuç yaklaşıktır ve genellikle bu araçtakinden bir miktar yüksek vergi çıkar.
- Bu araç bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Somut uyuşmazlıkta bir avukata danışın; işten çıkış kodunuz ve bordro kayıtlarınız belirleyicidir.
İşten Ayrılma Alacakları Hesaplama nedir?
İşten ayrılma alacakları hesaplama aracı, tek bir girdi setinden işten ayrılırken doğan tüm alacakları bir arada gösterir: kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kullanılmayan yıllık izin ücreti, varsa ödenmemiş fazla mesai ve işsizlik ödeneği. Aracın asıl değeri FESİH TÜRÜ MATRİSİDİR: aynı kıdeme sahip iki kişi, sözleşmenin nasıl sona erdiğine göre tamamen farklı tutarlar alır. Ödenmeyen kalemler tablodan gizlenmez; "bu fesihte doğmaz" olarak gerekçesiyle birlikte gösterilir. Araç ayrıca çok az bilinen bir ayrımı uygular: kıdem ve ihbar tazminatı giydirilmiş brüt ücretten, kullanılmayan izin ücreti ve fazla mesai ise çıplak brüt ücretten hesaplanır. Yol, yemek ve ikramiye gibi süreklilik arz eden menfaatler ayrı ayrı girilebilir ve hangi alacağın hangi ücret tabanını kullandığı sayfada tablo halinde gösterilir.
Nasıl hesaplanır?
Araç yeni bir hesap motoru kullanmaz; sitedeki mevcut hesaplayıcıları çağırır. Kıdem ve ihbar tazminatı kıdem/ihbar aracının motorundan, işsizlik ödeneği işsizlik maaşı aracının motorundan, saatlik ve günlük ücret ise fazla mesai aracının türetme yönteminden gelir. Fesih türüne göre hangi kalemin doğduğu 4447 sayılı Kanun md. 51, 1475 sayılı Kanun md. 14 ve 4857 sayılı Kanun md. 17 ile 59 esas alınarak belirlenir. Her kalem kendi vergi rejimine göre nete çevrilir: kıdem tazminatı yalnızca damga vergisine, ihbar tazminatı gelir ve damga vergisine, kullanılmayan izin ücreti ise SGK primi dahil tüm kesintilere tabidir. Ücret tabanı da kalem kalem ayrışır: girdiğiniz aylık ek menfaatler brüt maaşa eklenerek kıdem ve ihbar tazminatı için giydirilmiş ücret oluşturulur (1475 md. 14 ve 4857 md. 17 ile yerleşik Yargıtay uygulaması), izin ücreti ve fazla mesai ise 4857 md. 57/2'nin md. 50'ye yaptığı atıf gereği çıplak ücret üzerinden hesaplanır.
Örnek hesaplamalar
Brüt 50.000 TL, 7,5 yıl kıdem, işveren feshi (ihbar kullandırılmadı)
İşveren feshinde tüm kalemler doğar; işsizlik ödeneği de hak kazandırır.
- Kıdem tazminatı (net)
- 371.949,83 TL
- İhbar tazminatı (net)
- 78.624,93 TL
- Kullanılmayan izin, 12 gün (net)
- 14.298,20 TL
- TOPLAM NET
- 464.872,96 TL
- Ayrıca işsizlik ödeneği
- 19.848,20 TL × 8 ay
Aynı kişi istifa etseydi
Haklı nedene dayanmayan istifada kıdem, ihbar ve işsizlik ödeneğinin üçü de doğmaz.
- Kıdem tazminatı
- 0 TL — doğmaz
- İhbar tazminatı
- 0 TL — aksine işçi ödeyebilir
- Kullanılmayan izin ücreti
- 14.298,20 TL — yine ödenir
- TOPLAM NET
- 14.298,20 TL
- İşsizlik ödeneği
- Hak doğmaz
Aynı kişi md. 24 kapsamında haklı nedenle ayrılsaydı
Ücreti ödenmediği için ayrılan işçi, istifa etmiş sayılmaz: kıdem tazminatı ve işsizlik ödeneği hakkı doğar.
- Kıdem tazminatı (net)
- 371.949,83 TL
- İhbar tazminatı
- 0 TL — derhal fesihte doğmaz
- Kullanılmayan izin ücreti
- 14.298,20 TL
- TOPLAM NET
- 386.248,03 TL
- Ayrıca işsizlik ödeneği
- Hak doğar
Aynı kişinin yol, yemek ve ikramiyesi varsa — giydirilmiş ücret
İlk örnekteki çalışanın ayrıca 3.000 TL yol, 4.500 TL yemek yardımı ve yılda bir maaş ikramiyesi (aylık payı 8.333,33 TL) olsun. Kıdem ve ihbar tazminatı giydirilmiş brüt ücret olan 65.833,33 TL üzerinden hesaplanır; izin ücreti ise 4857 md. 57/2 → md. 50 gereği çıplak 50.000 TL üzerinden hesaplanmaya devam eder.
- Giydirilmiş brüt ücret
- 50.000 + 15.833,33 = 65.833,33 TL/ay
- Kıdem tazminatı (net)
- 371.949,83 → 489.733,92 TL
- İhbar tazminatı (net)
- 78.624,93 → 103.522,82 TL
- Kullanılmayan izin ücreti (net)
- 14.298,20 TL — DEĞİŞMEZ
- TOPLAM NET
- 464.872,96 → 607.554,94 TL
- Ek menfaatleri girmemenin bedeli
- 142.681,98 TL
Sık sorulan sorular
Kıdem tazminatı çıplak maaştan mı, giydirilmiş ücretten mi hesaplanır?
Giydirilmiş brüt ücretten. 1475 sayılı Kanun md. 14 yalnızca "son ücret" der; yerleşik Yargıtay uygulaması bunu, süreklilik arz eden yan hakların eklendiği giydirilmiş brüt ücret olarak yorumlar. Yol (servis) yardımı, yemek yardımı, düzenli ödenen ikramiye ve primler, yakacak, giyecek, kira, aydınlatma yardımı ve işverenin ödediği özel sağlık sigortası primi bu tabana girer. Girmeyenler ise arızi (bir defalık) ödemeler, fazla mesai ücreti ve harcırah gibi masraf karşılıklarıdır. İhbar tazminatı da aynı tabanı kullanır. Bu ayrım küçük görünse de büyük fark yaratır: 50.000 TL brüt maaşa 3.000 TL yol, 4.500 TL yemek ve aylık payı 8.333 TL olan bir ikramiye eklendiğinde 7,5 yıllık bir çalışanın toplam net alacağı 464.872,96 TL'den 607.554,94 TL'ye çıkar. Araçtaki "aylık ek menfaatler" alanlarına bu kalemleri ayrı ayrı girebilirsiniz.
Kullanılmayan izin ücreti de giydirilmiş ücretten mi hesaplanır?
Hayır — ve bu, kıdem tazminatıyla arasındaki en çok gözden kaçan farktır. 4857 sayılı Kanun md. 57/2, "Bu ücretin hesabında 50 nci madde hükmü uygulanır" der. md. 50 ise "Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler ... ve sosyal yardımlar ... hesaba katılmaz" hükmünü taşır. Yani yol ve yemek yardımı gibi sosyal yardımlar ile primler yıllık izin ücretine EKLENMEZ; izin ücreti çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanır. Aynı kural hafta tatili ve genel tatil ücretleri ile fazla mesai için de geçerlidir. Sonuç olarak aynı çalışanda kıdem ve ihbar tazminatı giydirilmiş, izin ücreti ve fazla mesai çıplak ücret tabanını kullanır; araçtaki ücret tabanı tablosu hangi alacağın hangisini kullandığını gösterir.
İstifa edersem hiçbir şey alamaz mıyım?
Kullanılmayan yıllık izin ücretinizi her hâlde alırsınız. 4857 sayılı Kanun md. 59, iş sözleşmesinin "herhangi bir nedenle" sona ermesi hâlinde kullanılmayan izin ücretinin ödeneceğini söyler — istifa da buna dahildir. Ayrıca ödenmemiş fazla mesai, ödenmemiş ücret ve varsa prim alacaklarınız da devam eder. Doğmayan kalemler kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik ödeneğidir. Ancak istifanız İş Kanunu md. 24 kapsamında haklı bir nedene dayanıyorsa (ücretin ödenmemesi, sigortasız çalıştırma, mobbing gibi) kıdem tazminatı ve işsizlik ödeneği hakkınız DOĞAR.
İhbar tazminatından gelir vergisi kesilir mi?
Evet, kesilir — ve bu çok az bilinir. Kıdem tazminatı Gelir Vergisi Kanunu md. 25/7 uyarınca gelir vergisinden istisnadır, ancak ihbar tazminatı bu istisna kapsamında değildir; ücret gibi vergilendirilir. Buna karşılık ihbar tazminatı SGK primine tabi değildir (5510 md. 80/1-b). Yani iki tazminat aynı muameleyi görmez.
Kullanılmayan izin ücretinden SGK primi kesilir mi?
Evet. 5510 sayılı Kanun md. 80/1-b, prime esas kazanca dahil edilmeyecek ödemeleri sayar; bu listede kıdem ve ihbar tazminatı vardır ama yıllık izin ücreti YOKTUR. Aynı maddenin (c) bendi ise "(b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur" der. Bu nedenle kullanılmayan izin ücretinden SGK primi, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir — normal ücret gibi.
Kıdem tazminatı tavanı nedir, beni nasıl etkiler?
Kıdem tazminatının bir yıllık tutarı, en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez (1475 md. 14). Bu tavan memur maaş katsayısına bağlıdır ve yılda iki kez (Ocak ve Temmuz) değişir. Brüt maaşınız tavanın üzerindeyse hesap tavan üzerinden yapılır. İşvereniniz gönüllü olarak tavanın üzerinde ödeme yaparsa, aşan kısım gelir vergisi istisnasından yararlanamaz ve ücret gibi vergilendirilir.
İşveren beni haklı nedenle çıkardı, hiç tazminat alamaz mıyım?
Hangi bende dayandığına bakın. İşveren md. 25/I (sağlık sebepleri) veya md. 25/III (zorlayıcı sebepler) ile feshettiyse kıdem tazminatı ve işsizlik ödeneği hakkınız doğar. Ancak md. 25/II (ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık — devamsızlık, hakaret, hırsızlık gibi) ile çıkarıldıysanız kıdem tazminatı da ihbar tazminatı da işsizlik ödeneği de doğmaz; geriye yalnızca izin ücreti ve varsa ödenmemiş mesai kalır. Fesih gerekçesinin haksız olduğunu düşünüyorsanız iş mahkemesinde dava açabilirsiniz.
Askerlik veya emeklilik için ayrılıyorum, ne alırım?
Kıdem tazminatı alırsınız (1475 md. 14 bu hâlleri açıkça sayar) ama işsizlik ödeneği ALMAZSINIZ — çünkü 4447 md. 51'de sayılan hâller arasında değildir. Aynı asimetri kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde ayrılması için de geçerlidir. Bu, matristeki en çok şaşırtan satırlardan biridir: kıdem tazminatı doğuran her hâl işsizlik ödeneği doğurmaz.
İhbar süresi kullandırıldıysa ayrıca ihbar tazminatı alır mıyım?
Hayır. İhbar tazminatı, bildirim süresine uyulmamasının karşılığıdır. İşveren size bildirim süresini kullandırdıysa (o süre boyunca çalışıp ücretinizi aldıysanız) ayrıca ihbar tazminatı ödenmez. Kısmen kullandırıldıysa yalnızca eksik kalan süre için tazminat doğar. Araçtaki "ihbar süresi kullandırıldı mı" seçeneğiyle bu iki senaryoyu karşılaştırabilirsiniz.
Bu tutarlar kesin mi?
Yaklaşıktır. Giydirilmiş ücret farkı araçta karşılanır: "aylık ek menfaatler" alanlarına yol, yemek ve ikramiyenin aylık payını girdiğinizde kıdem ve ihbar tazminatı bu genişletilmiş taban üzerinden hesaplanır. Geriye tek belirsizlik gelir vergisi kalır: gerçek bordroda vergi, yıl içindeki kümülatif matraha eklenerek hesaplanır; yıl içinde ödediğiniz vergiler diliminizi yükseltmiş olabilir, bu yüzden yıl sonuna doğru ayrılıyorsanız ihbar tazminatı ve izin ücretinin neti buradaki tutarın biraz altında kalabilir. Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisna olduğu için bu belirsizlikten etkilenmez. Kesin tutar için bordronuzu ve varsa toplu iş sözleşmenizi esas alın.
İşsizlik ödeneği neden toplama dahil değil?
Çünkü tazminat değildir. Kıdem, ihbar ve izin ücretini işvereniniz öder; işsizlik ödeneğini ise İŞKUR, İşsizlik Sigortası Fonundan öder ve aylık taksitler hâlinde verir. Bu yüzden ayrı gösterilir. Ödeneği alabilmek için fesihten sonraki 30 gün içinde başvurmanız gerekir; geciken süre toplam ödenek sürenizden düşülür.
Alacaklarımda zamanaşımı ne kadar?
Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti için zamanaşımı beş yıldır (4857 ek md. 3). Kıdem ve ihbar tazminatında süre fesih tarihinden, yıllık izin ücretinde ise iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işler. Ödenmemiş fazla mesai ve ücret alacaklarında da zamanaşımı beş yıldır.